Categoriearchief: Agenda

Lezing: Nacht van de filosofie (22/04/2017)

logo-1

Dit jaar is het thema van de Maand van de filosofie: rust. Ik zal daarom zaterdag 22 april iets vertellen over rust en rusteloosheid bij planten.

Nog voor de lente aanbreekt in Uppsala (Zweden) ontvangt de beroemde botanicus Carolus Linnaeus een pakketje uit Zuid-Frankrijk. De bevriende Franse botanicus François Boissier de Sauvages de Lacroix, stuurt hem als cadeau een exemplaar van de zeldzame vogelklauwklaver. De nieuwe aanwinst krijgt een goed verlichte plek in de nieuwe orangerie van de Hortus Upsaliensis. Na veel toewijding en verzorging verschijnen op een ochtend in mei de eerste twee gele bloemenkransen. Als Linnaeus in de avond terugkeert om de bloemen te bestuderen, ziet hij tot zijn verbazing dat de krans verdwenen is. Wat gebeurt hier in vredesnaam? Na zorgvuldige inspectie lost hij het mysterie op. Bij zowel het aanbreken van de ochtend als het vallen van de avond, verandert de plant de positie van zijn bladeren. Hij noemt de nachtelijke positie van de bladeren ‘plantenslaap’.

Ook de beroemde Britse bioloog Charles Darwin buigt zich over het vreemde fenomeen plantenslaap. Hij gaat daarbij op zoek naar het hoe en waarom achter dit gedrag en stelt hij zich vragen zoals: hoe profiteren planten van een goede nachtrust en wat gebeurt er eigenlijk als je deze nachtrust verstoort? Wat hij echter niet kon bevroeden, is dat de nachtelijke rust van planten en mensen een verborgen band tussen het planten- en dierenrijk blootlegt.

Meer informatie over de nacht vind je hier.

Lezing: Dag van de Milieufilosofie (22/04/2017)

cropped-header-2017-3

Op zaterdag 22 april (World Earth Day) 2017 organiseert de Vereniging voor Milieufilosofie in nauwe samenwerking met Artis de vijfde editie van de ‘Dag van de Milieufilosofie’. Het thema van de Dag luidt ‘Dieren in ons midden’. De groeiende aanwezigheid van dieren in ons midden roept veel vragen op.

Norbert Peeters: De gaai als bosbouwer

Alexander Wilson (1766-1813), de vader van de Amerikaanse ornithologie, prijst de blauwe gaai als een onmisbare schakel in de ecologie van de eikenboom. Iedere herfst verzamelt en plant de gaai een paar duizend eikels. Met hun snavel hameren zij elke eikel in een stukje kiemrijke ondergrond, dekken de noot zorgvuldig toe en vliegen weg naar een volgende locatie. Hoewel het gros van de vruchten dient als voedselvoorraad, verliest onze gevederde vriend elk seizoen wel een aantal eikels uit het oog, ten voordele van de eik.

Meer informatie over de dag vind je hier.

Lezing: Seed Valley (04/04/2017)

17761084_1301208763300702_5421661012350250077_o

Een reclamespot van Albert Heijn volgt de reis van een boerenkool. We zien een winters veld met lange rijen koolplanten, een laagje rijp op de smaragdgroene bladerkronen. Dit wintertafereel wordt gepresenteerd als startpunt. Maar in werkelijkheid zien wij hier juist het eindpunt van een reis. De vele verschillende type kool zijn het resultaat van een eeuwenoud proces van handmatige selectie door telers, zaadhandelaren en veredelaars. Plantenveredeling is in een stroomversnelling geraakt sinds de publicatie van On the Origin of Species (1859). In dit boek zet de beroemde Britse bioloog Charles Darwin zijn evolutieleer uiteen met als lichtend voorbeeld gerichte selectie door plantentelers. De invloed van Darwins meesterwerk waaiert ook uit naar Nederland. Nadat Nanne Janz. Groot de grondslagen van de handel in groentezaad had gelegd, werd in 1867 de zaadhandel Sluis & Groot opgericht in Westfriesland.

Met de opkomst van moderne veredelingsmethodes worden proeftuinen ingeruild voor onderzoekslaboratoria met databases vol genetische informatie. Maar weinig mensen beseffen dat wij dankzij Darwin de koolplant zien als een kunstwerk van handmatige selectie. Dankzij de boerenkool gaat Darwin twijfelen aan de onveranderlijkheid van soorten.

Meer informatie vind je hier.

Lezing: Tegenlicht Meet Up #90 Het tijdperk van de mens (01/02/2017)

1452263973915773

De Nederlandse meteoroloog en Nobelprijs-winnaar, Paul Crutzen, introduceerde de term al in 2000, maar de geologen van nu discussiëren er nog steeds over: bevinden we ons in het zogeheten ‘antropoceen’, het tijdperk van de mens? Zo ja, wat betekent het als we het huidige geologisch tijdvak naar onze eigen soort zouden vernoemen? En wat gebeurt er als we juist vanuit een niet-menselijk perspectief op het huidige geologisch tijdvak reflecteren? Tijdens deze Meet Up zetten we de wereld van Paul Crutzen (en de jouwe) even op zijn kop, en reflecteren we op de wereld als mens, dier, plant én object.

Filosoof Norbert Peeters vraagt zich af hoe we van het antropoceen kunnen spreken zonder de rol van planten daarbij in ogenschouw te nemen? Zouden we het niet eerder moeten hebben over het ‘herboceen’?

Aankondiging: Pakhuis de Zwijger (website)

Lezing: Artis Academie (03/01/2017)

image002

Planten zijn geen passieve wezens, die alleen een decor vormen voor mens en dier. In zijn boek ‘Botanische Revolutie’ beschrijft Norbert Peeters het onderzoek van Darwin naar planten en hun wonderlijke vermogens. Wist je dat Darwin als eerste opperde dat een plantenwortel slim kan zijn? Tijdens de lezing zal Peeters ingaan op de vraag of je bij planten kan spreken van intelligentie. Naderhand is er ruimte voor vragen.

Plaats: Planetarium
Tijd: 20:00 uur
Prijs: 15,- (incl. 2 drankjes)