Norbert Peeters

Tot voor kort wist ik minder van planten dan de gemiddelde gorilla. Waar ik moeite had om een beuk van een berk te onderscheiden, herkent en plukt mijn evolutionaire achterneef met het grootste gemak zo’n tweehonderd verschillende plantensoorten.

Hoewel planten pas laat op mijn interesse konden rekenen, begon mijn enthousiasme voor natuurlijke historie al vroeg – op de zolder van het huis van mijn grootouders. Daar was een heus rariteitenkabinet uitgestald. Vitrines vol fossielen en schelpen en her en der een kies van een mammoet of de schedel van een sabeltandtijger. In andere kasten zat een complete bibliotheek over natuurhistorie achter slot en grendel. Ik was geboeid door deze oude verzamelingen. En hoewel er inhoudelijk maar weinig bezonk van de uitgebreide verhalen van mijn opa over de evolutionaire geschiedenis van het leven, wakkerden ze mijn belangstelling wel aan.

In de groep 7 kreeg ik van mijn opa de Nederlandse vertaling van On the Origin of Species (1859) van Charles Darwin. Die hing ik al snel aan de wilgen – te veel tekst, te weinig plaatjes… De enorme impact van het darwinisme op het Westerse denken werd mij pas jaren later duidelijk, tijdens de colleges wijsbegeerte van Th.C.W. Oudemans aan Universiteit Leiden. In zijn colleges viel de mens van zijn voetstuk. De mens bleek geen kroon op de schepping, want uitgerust met rationaliteit, taal, kunst en moraliteit, maar een neef van de chimpansee en een verre achterneef van de amoebe.

Dat de mens in mijn achting daalde, wil niet zeggen dat de plant in aanzien steeg. Tot vier jaar geleden bleef ik planten, misschien niet als derderangs, maar toch zeker als tweederangsorganisme zien. Van Charles Darwin en Th.C.W. Oudemans leerde ik dat ons Aristotelische, filosofische denkmeubilair de ware complexiteit van het plantleven verbloemt. Dat heeft mij gebracht tot de teksten en lezingen op deze website. Hierin neem ik verschillende facetten van het plantenleven onder de loep. Zo kijk ik bijvoorbeeld naar monsters in het plantenrijk, behandel ik spectaculaire botanische vliegers, ontrafel ik het mottenmysterie, beschrijf ik spookfruit en laat ik zien hoe planten kloklezen. Via deze eerste pennenvruchten wordt duidelijk hoe je eigen leven verstrengeld is met dat van de plant.

foto hortus

Foto: Nina Voets